Bài tập C/C++ cho người mới

Tính giai thừa bằng vòng lặp trong C, C++

Trong bài học này, bạn sẽ tính giai thừa của một số bằng vòng lặp và lưu kết quả vào kiểu dữ liệu đủ lớn.

Giới thiệu

Giai thừa của n, ký hiệu n!, là tích của tất cả các số nguyên dương từ 1 đến n, ví dụ 6! = 720. Giai thừa tăng rất nhanh, nên cần dùng kiểu dữ liệu đủ lớn như unsigned long long để tránh tràn số.

Những điểm quan trọng

Luôn bật cảnh báo của trình biên dịch (compiler warning) và sửa hết các cảnh báo.
Hiểu rõ kiểu dữ liệu và thời gian tồn tại (lifetime) của từng giá trị.
Luôn kiểm tra dữ liệu đầu vào và giới hạn chỉ số của mảng.

Code ví dụ bằng C và C++

Chạy code →

main.c

#include <stdio.h>
int main(void) {
    int number = 6; unsigned long long result = 1;
    // Multiply each value into the running product.
    for (int value = 2; value <= number; ++value) result *= value;
    printf("%d! = %llu\n", number, result);
}

Kết quả khi chạy

6! = 720

C++

Chạy code →

main.cpp

#include <iostream>
int main() {
    int number = 6; unsigned long long result = 1;
    // Multiply each value into the running product.
    for (int value = 2; value <= number; ++value) result *= value;
    std::cout << number << "! = " << result << '\n';
}

Kết quả khi chạy

6! = 720

So sánh C và C++

Biến result bắt đầu bằng 1, nhờ đó kết quả của 0! và 1! vẫn đúng mà không cần xử lý riêng. Vòng lặp nhân result lần lượt với từng số từ 2 đến number. Ký hiệu định dạng %llu trong printf dùng để in giá trị kiểu unsigned long long.

C dùng các hàm thủ tục gọn nhẹ và thể hiện rõ cách dữ liệu được biểu diễn trong bộ nhớ.

C++

C++ vẫn cho phép làm việc ở mức thấp nhưng bổ sung các kiểu dữ liệu thư viện và công cụ trừu tượng an toàn hơn.

Bài tập mở rộng

Hãy chạy cả hai phiên bản, sau đó thử thay đổi code để quan sát sự khác biệt về mức độ an toàn mà mỗi ngôn ngữ mang lại.

Thử nhập dữ liệu sai và các giá trị ở biên.
Biên dịch với các cờ -Wall -Wextra -Wpedantic để bật thêm cảnh báo.
Tách phần khai báo dùng chung ra file header và phần cài đặt ra file riêng.

Luyện tập với thử thách

Áp dụng kiến thức của bài học này để giải một bài toán thực tế. Mỗi thử thách chạy ngay trên trình duyệt, có kiểm thử tức thì và AI nhận xét.

Giai thừa Nhân tất cả các số nguyên dương từ 1 đến n. Dễ

Tất cả thử thách